خودکارآمدی و موفقیت

💎خودکارآمدی و نقش آن در موفقیت ☘️دکتر فرامرز میرشکار خودکارآمدی (Self-Efficacy) یکی از مفاهیم بنیادین در نظریه شناختی ـ اجتماعی آلبرت بندورا است و به باور فرد درباره توانایی خود برای سازمان‌دهی و اجرای اقدامات لازم جهت دستیابی به یک هدف مشخص اشاره دارد. شواهد پژوهشی نشان می‌دهد خودکارآمدی با انتخاب اهداف، میزان تلاش، پشتکار، نحوه مواجهه با موانع و عملکرد ارتباط دارد. فراتحلیل‌های انجام‌شده نیز رابطه مثبت میان خودکارآمدی و پیشرفت تحصیلی و عملکرد را گزارش کرده‌اند. نکته مهم آن است که خودکارآمدی با «مثبت‌اندیشی» یا «اعتمادبه‌نفس عمومی» یکسان نیست. خودکارآمدی معمولاً وابسته به موقعیت و تکلیف است؛ فرد ممکن است در یک حوزه خودکارآمدی بالایی داشته باشد و در حوزه‌ای دیگر چنین باوری نداشته باشد. یکی از مهم‌ترین منابع شکل‌گیری خودکارآمدی، تجربه موفقیت واقعی است. به همین دلیل، موفقیت‌های تدریجی، بازخورد مؤثر، مشاهده عملکرد افراد مشابه و تفسیر مناسب حالات هیجانی می‌توانند در تقویت آن نقش داشته باشند. در نتیجه، خودکارآمدی را نمی‌توان صرفاً «فکر مثبت» دانست؛ بلکه می‌توان آن را باور شناختیِ مبتنی بر توانایی اقدام و حل مسئله تعریف کرد. این باور زمانی بیشترین ارزش را پیدا می‌کند که به هدف‌گذاری، یادگیری، اقدام و بازخورد منجر شود. خلاصه خودکارآمدی ← هدف‌گذاری ← اقدام ← بازخورد ← یادگیری ← عملکرد بهتر بنابراین، یکی از پرسش‌های مهم در مسیر موفقیت این نیست که «آیا موفق خواهم شد؟»، بلکه این است: ««آیا باور دارم می‌توانم اقدامات لازم برای رسیدن به این هدف را انجام دهم؟»» ماهنامه آتیه نگاران